ژوزف تيلور
ديروز رفتيم سمينار ژوزف تيلور، برنده ي جايزه ي نوبل فيزيك سال 1993 ميلادي. تيلور اين جايزه را مشترك با هالس دريفات كرده. ايشان مهمان فرهنگستان علوم ايران بودند.
واقعا سمينار عالي اي بود. لذت بردم. آدم خيلي خوب حس مي كرد كه سر سمينار كسي نشسته كه يك عمر روي موضوعي كه درباره اش حرف مي زنه كار كرده. موضوع سمينار تپ اخترها ي دوتايي بود. موضوعي كه جايزه ي نوبل را هم به همين دليل به ايشان داده اند. تپ اختر ها ستاره هاي به شدت مغناطيسي اي هستند كه پرتويي در موج راديويي گسيل مي كنند و فاصله ي بين دو تپ از چند ميلي ثانيه تا چند ثانيه است. اين سيستم ها، سيستم هاي ستاره هاي دوتايي هستند كه يكي شان تپ اختر است، مدار اين دوتايي ها به تدريج كوچك مي شود و سيستم دوتايي انرژي از دست مي دهد، به شكل موج گرانشي. محاسبات ِ مربوط به اين آهنگ از دست دادن انرژي به دقت در نسبيت عام انجام مي شود و تيلور و همكارانش سال ها دوتايي هايي را رصد كرده اند كه به خوبي با اين محاسبات انطباق دارد (بايد ميله هاي خطا رو در نمودارها ببينيد! هرچند كه بس كه كوچك اند ديده نمي شوند.).
خلاصه سمينار عالي اي بود. سخنراني اي كه طراحي كرده بود خيلي شبيه به سمينار نوبل بود. يعني لا به لاي صحبت هاي علمي اش، گام به گام از زماني كه دكترا گرفته بود شروع كرد تا به امروز رسيد. از دكتراش گفت، از زماني كه تازه استاديار شده بوده و هالس اولين دانشجوش بوده (هالس هماني است كه نوبل را مشترك با تيلور، براي همان موضوع رساله ي دكتري اش، دريافت كردند!)
گفت كه چطور وقتي نتايج رصدهاشون رو ديده اند، در تحليلش مشكل داشته اند. گفت كه نسبيت عام زياد بلد نبوده و فقط يه درس ساده قبلا گذرونده بوده. گفت: "همسرم به خوبي يادشه كه اون مدت چقدر دايم كتاب مي آوردم خونه كه نسبيت عام بخونم و محاسبات موج گرانشي را ياد بگيرم". قدم به قدم از كارهاش گفت و از رصدخانه ي عظيم راديويي آرسيبو گفت. جدا كه پروژه اي است براي خودش.
چون اغلب حضار دانشجوي كارشناسي بودند (از رشته هاي مختلف فني و علوم پايه)، گفت حتما مهندس هاي عمران مي تونند تصور كنند ساخت اين رصدخانه چه مشكلاتي داره!!
در آخر سمينارش براي جمع (خطابش به دانشجوها و جوان ترها بود) يه آرزو و يه توصيه كرد كه اندازه ي خود سمينار ارزش شنيدن داشت اون هم از كسي مثل تيلور.
گفت: "اميدوارم طوري به كار پژوهشي كه انجام مي دهيد علاقه مند باشيد كه هر روز صبح به سختي بتونيد خودتون رو كنترل كنيد كه سر كار نريد! هر روز مشتاق باشيد كه زودتر بريد سر كارتون و ادامه اش بديد و لذت ببريد".
بعد هم يه توصيه كرد. گفت: "به خودتون اجازه بديد كه اگر لازم بود شاخه و راه كاري تون رو عوض كنيد. يادتون نره كه كم اند آدم هايي كه مي تونند از هجده يا بيست و يكي دو سالگي راه كل زندگي شون رو تعيين كنند".
ممنونم از فرهنگستان علوم كه ايشان رو دعوت كرد. واقعا براي ما جوونتر ها شنيدن سمينار هاي اين چنين هم خيلي لازمه. از آدم هايي كه اين قدر سالها با علاقه و پشتكار زياد، پژوهش كرده اند و بعد از سال ها مي شه گفت كه خودشون ايجاد كننده و جلو برنده ي يه شاخه ي جديد در علم هستند.
پ.ن: تمام نقل قول ها نقل به مضمون بودند.
نظرات
امیرمسعود :
چه کار خوبی کردید که دربارهٔ سخنرانی نوشتید. مخصوصاً حرفهای آخرش برای من هم خیلی جالب و مهم بود. سالن سخنرانی از بس شلوغ بود که ما حتی به درِ سالن هم نرسیدیم!
امیرمسعود - October 17, 2007 1:33 PM
پینوکیو :
اینو یک کپی پیست در هموردا هم میکردی
پینوکیو - October 17, 2007 2:21 PM
nasim rafie :
salaaaaaaaaam golam
halaaa nagofti paaaeintar az jaber rafti aaakhar iaa na.Man age jaaat booodam miraftam,ooon siahia ke bekhatereshooon khodeto az esteshmaaame khateratet man kardi tariktar az ooonan ke dide shan.
nasim rafie - October 17, 2007 10:10 PM
نجیه :
چه عالی.... فقط من یه خورده از نحوه اجرای برنامه دلتنگم.میدونی، شاید نیاز به اینهمه تبلیغ که حتی افراد دورتر رو(منظورم از نظر حرفه ایه) به اشتیاق دیدن یه نوبلیست به دانشگاه بکشونه نبود.کسانیکه علاقه مند هستن با تبلیغ کمتر هم میان. یا اگه بنا بود اینقدر تبلیغ بشه، باید سالن بزرگتری (مثل سالن تربیت بدنی) به این کار اختصاص پیدا میکرد. کم نبودن افرادی نظیر من از استاد فیزیک پیشه و دانشجو و غیره که با کلی مشکلات اومدن که با ماجرای تپ اخترها از زبون یه فرد خبره آشنا بشن و مجبور شدن برگردن. آدمایی جوون، که اکثرا میخوان همون چیزهایی که خودت هم گفتی لازمه رو ببینن.
گفتم که بگم با یه گروهی از بچه ها از مدرسه ذرات کوبیدیم اومدیم و نتونستیم سخنرانی رو بشنویم.
نجیه - October 18, 2007 5:25 PM
saeed sabery :
salam, az inke finglish minevisam ozr mikham,
dar in modate kami ke khareje be sar mibaram 2 ta seminare kheili mohem sherkat kardam ke natije girie akhlaghish ro inja mizaram: inke too daneshkadeye ma enghadr faghat roo riaziate field theory takid mishe v age in jor chiza ro az ostada begirid ehtemalan bi savad mishan faghat be khatere adame shenakht az kar hayie ke alan mishe, chon man too in 2 ta seminar tanha 2 bar faghat ye esmi az field shenidam dar soorati ke koli riaziate khafan e kar mibaran ke ehtemalan dar iran rooohe kheili ha ham azash bi khabare! nemidunam chera too iran mardom ennghadr field karan, fekr konam be khatere ham dama nabudan ba birune! be har hal jaye ma khaili too in joor marasemaye iran! movafagh bashid
saeed sabery - October 19, 2007 1:35 PM
shahriar :
arezoosh dar morede hame irani ha sedgh mikone !!!!!
shahriar - October 19, 2007 7:10 PM